Tuần rồi có một việc xảy ra. Giờ nhìn lại, tôi biết đó là thứ phải làm, và khi mọi chuyện đã qua, nó trở nên bình thường như bao quyết định công việc khác. Nhưng khi đang ở giữa nó, cảm xúc vẫn là cảm xúc. Không ai có thể tắt nó đi chỉ vì lý trí đã có câu trả lời.
Câu chuyện không phức tạp, ít nhất là về mặt tình tiết.
Một bạn vào thử việc với vai trò Senior trong team. Trước đó, bạn từng làm quản lý một thời gian, và lần này muốn quay về làm chuyên môn, muốn đi sâu vào kỹ thuật thay vì tiếp tục gánh những trách nhiệm của một người dẫn dắt. Nghe có lý, và thật ra không ít người đi theo hướng đó.
Nhưng vấn đề là vai trò thay đổi mà mindset thì không. Khi đã quen với việc nhìn toàn cục, nhìn hệ thống, nhìn cái gì cũng muốn cải tiến, thì khi ngồi vào vị trí Senior chuyên môn, thứ đó không tự mất đi. Bạn làm việc nhưng đầu óc vẫn đang chạy theo kiểu quản lý: cái này có thể làm tốt hơn, cái kia nên thay đổi, chỗ này nên điều chỉnh. Điều gì cũng muốn đụng vào, điều gì cũng muốn có ý kiến.
Hệ quả thì khá rõ. Công việc không xong. Không phải vì lười, mà vì sự tập trung bị trải ra quá rộng. Và khi công việc không xong, rủi ro bắt đầu xuất hiện, âm thầm rồi dồn lại. Cách làm việc với team cũng có vấn đề, cái mà tôi nghĩ là hệ quả tự nhiên của việc đã quen dẫn dắt rồi bỗng nhiên phải ngồi ngang hàng: mất đi sự cẩn thận, mất đi thói quen hỏi kỹ trước khi làm, mất đi cái tỉ mỉ mà một vị trí kỹ thuật đòi hỏi.
Từng cái một, có thể du di vì bạn là người mới, cần thời gian. Nhưng gộp lại với nhau, thì không. Không thể.
Đứng ở góc độ công việc, quyết định không khó. Khi tự hỏi rằng nếu để bạn đi tiếp, liệu có ổn không, câu trả lời là không, cả về phía team lẫn phía công việc. Đó là một đánh giá thực tế và tôi tin là đúng.
Nhưng đứng ở góc nhìn con người, thì lại là một chuyện khác.
Bạn đến với cơ hội này với một kỳ vọng nhất định. Có lẽ bạn đã cân nhắc nhiều trước khi quyết định đi theo hướng này, trước khi chấp nhận bỏ vai trò quản lý để thử lại từ đầu với chuyên môn. Và khi quyết định đó được đưa ra, thực tế sẽ không chỉ đơn giản là bạn mất một công việc. Có thể là cả gia đình bạn sẽ phải đối mặt với sự bất định trong một khoảng thời gian, dài hay ngắn thì chưa biết.
Tôi không phủ nhận rằng khi nhìn vào góc đó, có một sự chùng xuống nhất định. Ai cũng hiểu phần lớn điều chúng ta làm là vì miếng cơm manh áo. Ai cũng có lúc làm không tốt. Và đôi khi không tốt cộng với xui thì nó cứ ập tới tấp, không có lý do rõ ràng, không có lúc nào để lấy lại thăng bằng. Tôi hiểu điều đó.
Nhưng việc thì vẫn phải là việc.
Khoảnh khắc lặng nhất trong toàn bộ cuộc trò chuyện là lúc bạn hỏi: nếu trong một tuần nữa tôi làm tốt hơn, thì còn cơ hội không?
Tôi im lặng rất lâu. Khoảng năm phút, tôi đoán vậy. Không phải vì không có câu trả lời, mà vì đang đấu tranh với cách nói nó ra. Sugarcoat thì dễ hơn, và thật ra trong khoảnh khắc đó, nó cũng có phần nhân đạo hơn theo một nghĩa nào đó. Nhưng sau cùng, tôi chọn nói thật. Tàn nhẫn và thẳng.
Tôi biết đầu bên kia nghe xong sẽ hụt hẫng. Và tôi cũng có sự hẫng của mình khi nói ra điều ấy, một cái gì đó đọng lại khá lâu sau đó.
Nhưng rồi tôi chọn đứng dậy và đi tiếp, vì lý trí không cho phép ngồi đó buồn rầu mãi.
Quyết định khó khăn thì vẫn phải đưa ra. Đường thì vẫn phải đi, mắt thì vẫn nhìn về phía trước. Và tôi nghĩ, bất kỳ ai đã từng ở vị trí phải đưa ra những quyết định kiểu này đều hiểu cái cảm giác đó: lý trí đã rõ ràng từ sớm, nhưng cảm xúc vẫn cần thêm một chút thời gian để theo kịp.
Cảm thông cho nhau được, là một điều nên có. Nhưng cảm thông không có nghĩa là né tránh. Đôi khi thứ tàn nhẫn nhất lại là thứ trung thực nhất với tất cả mọi người, kể cả với người đang đứng trước quyết định đó.
Việc tàn nhẫn, thì vẫn phải tàn nhẫn. Rồi thôi, đừng nghĩ nhiều.
Nhat Minh Ngo 