Bài viết có thể có những ngôn từ không phù hợp hay phản cảm, các bạn có thể cân nhắc trước khi quyết định đọc qua
Mấy ngày tết tôi có tranh thủ đọc một chút, vô tình tôi lượm lặt được một bài viết trước tiên là về Linkin Park, sau đó là về Mike Shinoda, cũng gần gần ngày sinh của ổng, nên mới nảy ra cái ý viết bài này. Thật ra trong Linkin Park, thành viên tôi thích nhất là Mike, còn Chester tôi thích vì những câu chuyện cuộc đời mà anh trải qua, và cách anh biến nó trở thành những thanh âm đôi khi máu lửa hay đớn đau nhất thông qua ca từ và lời nhạc của Linkin Park.
Nhưng nếu đứng ở một góc nhìn “lý tính” hơn một tí, tôi thích Mike Shinoda hơn. Có mấy lần Mike trả lời phỏng vấn, hay Mike viết nhạc có một lời đại ý là ổng bị underrated, tôi thấy đúng. Mọi người khi nói về Linkin Park thường hay nói về Chester, nhưng khi coi, tìm hiểu, tôi lại thấy Linkin Park là band của 6 ông thần gần gần tuổi nhau: Brad, Rob, Phoenix, Mike, Han, Chester. Và khi mấy ông thần kia thường không thể hiện bản thân nhiều, thì Mike lại là một phạm trù gì đó khác.
Khoan nói về việc Mike có dạo hoạt động tích cực trên mạng xã hội nên dễ promote bản thân, cái tôi đang nói tới về vai trò của Mike trong Linkin Park và lý do tại sao tôi thích ổng. Mà thật ra đây hoàn toàn là những điều tôi đọc được, và cảm nhận, nên nó hoàn toàn có thể không chính xác về những câu chuyện thực tế sau hậu trường. Nhưng cơ bản, thì Mike Shinoda với vai trò là co-founder của Linkin Park, lại là người truyền lửa cho những cách tôi nhìn nhận trong cuộc sống.
- Vai trò trong Linkin Park, và sau đó là hành trình Solo
- Lời nhạc nhiều tầng nghĩa
- Tài năng, cách làm việc – Cách thể hiện cảm xúc, cái tôi hay cách quan tâm về cuộc sống
- Và hành trình Post Traumatic
Vai trò trong Linkin Park, và sau đó là hành trình Solo
Trước tiên nói về vai trò của Mike thì ổng không chỉ dừng lại ở việc là một guitarist, keyboardist hay back-vocal cho Linkin Park mà Mike trong suốt quá trình phát triển của Linkin Park, dần trở thành Producer của Band. Điều này không phải là điều Mike tìm kiếm mà trong suốt quá trình làm việc với các thành viên còn lại, Mike dần nhận được sự công nhận của mấy ông thần kia để đóng góp nhiều hơn với vai trò này. Nó được thể hiện rõ nhất dần dần từ Album a Thousand Sun, và sau đó là Living Things. Và sự thật thì, A Thousand Sun, Living Things và cả One More Light nữa, là những album mà tôi thích nhất. Thích ở đây không chỉ dừng lại ở việc tôi nghe nó nhiều, chill với những tiếng guitar, âm bass đầy nội lực của từng bài, mà còn là hiểu và ngẫm nghĩ nhiều hơn về lời nhạc, tôi đâm nghiện cách Mike cùng mấy ông thần kia làm nhạc: lời rap của Mike – âm rock hay đôi khi là ballad – giọng đầy tâm sự của Chester hoà với nhau như một bản giao hưởng. Viết tới đây, trong đầu tôi vang lên giai điệu của Battle Symphony, bản hoà âm của sự tan vỡ và tự chữa lành, vốn cũng là một bài cũng được Mike sản xuất cùng Brad và John Green.
Tuy nhiên, có một điều phải công nhận rằng với Linkin Park, bạn cần phải tìm hiểu một chút mới nhận ra được vai trò của Mike, mà thật ra đây dường như cũng là điều ổng muốn. Cho tới khi ổng bắt đầu hành trình với The Rising Tide cùng Fort Minor, và sau này là Post Traumatic với vai trò solo thì năng lực và con người của chính bản thân ổng mới được thể hiện một cách rực rỡ nhất. Tài năng của ổng với các album đó: bass – trống – guitar – keyboard – vocal – rap cái “quần què” gì ổng cũng chơi được. Tôi không rõ về các nghệ sĩ khác như thế nào, nhưng tôi có cảm giác như ở Đài Loan có Jay Chou, thì ở US có Mike Shinoda và có lẽ sự đa tài, và cái nỗ lực không ngừng làm việc, không ngừng sáng tạo nhưng lại không màng về
salary, but about reality, about making some noise
…
Never concerned with status but still leaving them star struck, humbled through opportunities…
lại là thứ khiến tôi nghiện Mike Shinoda. Chester là chất tự sự với trải nghiệm cuộc đời với gia đình “messed up” và tuổi thơ dữ dội được thể hiện qua chất giọng quá đặc biệt, còn Mike Shinoda cũng với sự trải nghiệm cá nhân, được thể hiện qua lớp lang ca từ nhiều tầng nghĩa khác nhau nhưng một cách lý tính và bộc trực hơn rất nhiều.
Lời nhạc nhiều tầng nghĩa
Điều thứ hai mà tôi thích ở Linkin Park nói chung, hay Mike nói riêng và sau này với hành trình solo, là lời nhạc mà Band hay Mike viết. Theo cá nhân tôi, với một bài nhạc, điều đầu tiên bạn thích có lẽ là giai điệu, cách hoà âm, cách mix để tạo ra các thanh âm vui tai, catchy để khiến bạn quay lại nó vài lần. Nhưng để những bài hát đó giữ tôi lại, hay nói cách khác là trở thành một mỏ neo để tôi quay về khi cần, thì nó cần nhiều hơn thế. Lời hát, những tầng nghĩa mà nó mang lại, kết hợp với một dòng kí ức nào đó, chính là một trong những yếu tố cần có. Có rất nhiều band có được một vài bài, đơn cử như One Republic tôi thích Stop and Stare, Green Day thì là 21 Guns nhưng với Linkin Park và Mike, hầu như Album nào cũng có những bài hát níu tôi lại, tôi không kể hết ở đây được. Nhưng nếu nói về vài bài tôi nghe nhiều nhất, thì là Waiting for the end – Iridescent – Battle Symphony – Roads Untravelled.
Nói về Waiting for The End thôi đi, mấy bài kia có dịp thì viết cái cảm nghĩ sau. Ở Waiting For The End, điều đầu tiên chắc chắn là nhạc rồi. Tôi còn nhớ rõ lần đầu tiên nghe A Thousand Suns và Waiting for The End, tôi đã bị giai điệu – tiếng guitar, tiếng trống cùng vòng nhạc mà mấy ổng tạo ra gây choáng ngợp và tôi biết đây sẽ là bài mà tôi nhất nhất của Linkin Park. Và khi bước qua được cái cảm xúc đầu tiên, tôi đọc kĩ hơn về lời Rap của Mike, lời hát của Chester thì lại càng bị choáng ngợp hơn rất nhiều bởi những cách hiểu có thể có về các mối quan hệ, các chặng đường đã đi đến hồi kết và buộc phải thay đổi, buộc phải đối mặt để tạo ra disruption. Đây không thuần là một bài hát về tình cảm, mà nó là một bài hát viết về cái cảm xúc, cái mâu thuẫn khi thay đổi sắp ập tới và nỗi hoảng sợ của mỗi người khi muốn bám víu vào những điều quen thuộc. Cái vòng nhạc mà mấy ổng làm, lại trở thành nhân tố nâng tầm cảm xúc mà ca từ mang lại: ban đầu dồn dập, sau đó lại dần đen tối và tĩnh lặng để dẫn đến những cao trào cuối cùng đầy hi vọng nhưng cũng chất chứa đầy nỗi sợ trong đó. Nếu ngẫm kĩ một chút, bạn sẽ thấy cuộc sống của bản thân luôn đối mặt với điều này: thay đổi công việc, lay off, thất bại, mối quan hệ cần phải dừng lại, v.v. Và trong những hoàn cảnh đó, bạn biết bản thân phải lý trí để hành động, nhưng lại bất lực để thực hiện những bước đi cần thiết. Lời hát “Sitting in an empty room” lại như một cách khác để nói với bạn rằng chính bạn sẽ phải đi con đường đó, và trong những hoàn cảnh đó, người ta có thể nghe bạn nói, có thể gợi ý nhưng vẫn chỉ là bạn cần phải move on thôi. Và đoạn tôi thích nhất trong bài lại cũng đến từ Mike với phần rap bridge vào final chorus
“What was left when that fire was gone?
Waiting for the end – Linkin Park
I thought it felt right but that right was wrong
All caught up in the eye of the storm
And trying to figure out what it’s like moving on
And I don’t even know what kinda things I’ve said
My mouth kept moving but my mind went dead
So, I’m picking up the pieces now where to begin
The hardest part of ending is starting again”
Bạn nghĩ sao với phần bridge này, bởi với tôi nó như những lời ruột gan mà tôi muốn được viết ra khi bản thân mình đi qua những thời điểm lạc lối, căng thẳng hay mất mẹ cái cảm xúc cần có để biểu thị ngữ nghĩa. Và đúng, khó nhất của việc kết thúc, là sẽ luôn là bước tiếp theo là gì, sẽ cần làm gì để bắt đầu lại. Bạn liệu có thấy hành trình nào của mình trong đó?
Và không chỉ Waiting for The End, mà rất rất nhiều bài khác như Iridescent, Lost in the Echo. Shadow of the Day, v.v., chỉ khi ngồi xuống và nghe kĩ từng lời, tôi tin bạn sẽ nhận ra đâu đó những lời tự sự của bản thân cho chính Mike và mấy ông thần kia viết ra.
Tài năng, cách làm việc – Cách thể hiện cảm xúc, cái tôi hay cách quan tâm về cuộc sống
Mike vốn là một nghệ sĩ tài năng, nhưng mà thật ra, tôi vẫn cảm nhận được là ổng khác nhiều so với các nghệ sĩ khác. Theo như ổng kể thì ổng làm việc kinh lắm, ổng luôn viết, luôn nghĩ ra ý tưởng mới để có thể làm nhạc và sẽ phát triển các ý tưởng đó cho tới khi nó đủ mạnh để có thể trở thành một bài hát. Và quan trọng là, khi đó ổng có thể ngồi hàng giờ để chỉnh đi chỉnh lại giai điệu, lời nhạc cho tới khi nó hoàn hảo thì thôi. Bạn có coi show tribute cho Chester sẽ thấy được khi ổng buộc band phải chơi lại Battle Symphony khi nó được bắt đầu hơi “fucked up”. Chắc cũng vì lý do đó, với Album The Rising Tide và một vài đĩa đơn sau này như Welcome, Fine, tài năng của ổng mới được thể hiện một cách rõ ràng với các bài như Remember the Name – Petrified – High Road. Thật ra khi nghe The Rising Tide, hay Welcome, tôi dần nhận ra được là ở Mike, niềm cảm hứng để ổng viết nhạc và thể hiện bản thân mình là từ chính những con đường ổng đi qua, chính lúc bị underrated, hay đối mặt với những lời chỉ trích, lại là cảm hứng để ổng viết nhạc và thể hiện mình. Đi kèm theo đó là một quan điểm rằng “I ain’t give a f*”, nói vui là “T* đ* cần”, tao chỉ cần được sống cuộc đời của tao. Vậy là được rồi.
Nói nghe phũ phàng và thô tục là thế, nhưng tôi nghĩ chính cách đối mặt đầy gai góc và hơi “mỏ hỗn” thế này đôi khi lại là một cách tốt để bạn đối mặt với những phán xét, đánh giá ngoài kia và bỏ nó ngoài tai, tập trung vào công việc của mình để làm nó một cách tốt nhất.
Một điểm khác mà Mike nói riêng hay Linkin Park nói chung dùng nhạc để nói lên các vấn đề của xã hội mà đơn cử là Hands Held High khi một mình Mike rap từ đầu tới cuối để nói lên những vấn đề của xã hội, chính trị Mỹ. Bạn nghe đi, và bạn sẽ nhận ra cái flow ổng dùng, cái nhịp ổng làm và cái từ cả band viết nó hợp với nhau thành 1 thể thống nhất để “chửi” một hệ thống có nhiều bất cập với chiến tranh, tội lỗi.
Và hành trình Post Traumatic
Tôi có cảm tưởng thế này, nhạc của Linkin Park “dark”, nghĩa là nó nói lên những vấn đề tâm lý mà tôi hay bạn đều sẽ trải qua ở một giai đoạn nào đó: sự mất mát, sự lạc lối, sự cô đơn. Và Post Traumatic lại cắc cớ mà trở thành một hành trình mà Mike phải đi qua khi Chester qua đời. Chester có những nỗi niềm về cuộc sống, về tuổi thơ và gia đình, gặp vấn đề về sức khoẻ tinh thần mà sau này tôi dần nhận ra rằng ở họ chỉ một sự vật, sự việc nhỏ cũng có thể trở thành giọt nước tràn ly khiến họ quyết định buông xuôi. Với những hoàn cảnh như thế, tôi không đủ dũng khí, hay đủ tư cách để phán xét, tôi chỉ mong là đôi khi cần, họ có cách để được đổ bớt nước ra khỏi ly và tôi nghĩ, ai một lần trong đời đều cũng sẽ như thế. Tôi cũng vậy.
Nói về cái sự kiện này, dĩ nhiên là shock, nếu bạn có dịp nghe chia sẻ của Mike khi ổng cùng Band làm cái show tri ân Chester, với Looking for An Answer, bạn sẽ nhận ra được cái bóng tối mà ổng phải đi qua khi mà cái ground sau bao năm ổng cùng các thành viên xây dựng, lại mất đi một cái chân, mà đó lại là một trong những cái chân ổng thân nhất. Tôi nghe Over Again sau khi Chester mất và thật sự thấm cái cảm xúc mà Mike hay band đối mặt, khi họ phải nói lời tạm biệt hàng trăm lần lặp đi lặp lại, trong khi với họ, tương lai ở phía trước lại là một mớ hỗn độn không biết sẽ phải đi qua bằng cách nào. Over again viết raw tới mức tôi không cần phải ngồi nghĩ quá nhiều về các tầng nghĩa nhưng vẫn có thể thấm được những cảm xúc bị đẩy lên tới mức cực đoan từ Mike. Hay với Watching as I fall, một hành trình Mike phải rơi qua khi những kẻ khác nhìn ổng rơi, nhưng ổng vẫn đủ tích cực để tin rằng ổng đang đi qua một điểm mà không phải ai cũng có cơ hội để thử. Post Traumatic lại là một album, thực hiện bởi một mình Mike thôi, nhưng tôi vẫn thấy nó mang cái tinh thần của Linkin Park, bạn sẽ phải đi qua bóng tối để đi tới được ánh sáng và dù khó, bạn chỉ còn giải pháp đối mặt với nó thôi, ‘cause Nobody can save me.
Tôi từng nhớ đọc được ở đâu đó, nhạc của Linkin Park không giáo điều, không kẻ cả, nó đen tối nhưng lại “holding up the light” – là ánh sáng giữa bóng tối đó, để giúp bạn vượt qua nó và dĩ nhiên, có mấy ông thần đó đi cùng khi chính mấy ổng cũng viết ra lời nhạc đó trong Roads Untravelled:
…. and if you need a friend, there’s a seat here alongside me..,
Roads Untravelled – Linkin Park
một bài được Mike viết phần lớn lời nhạc, giai điệu và kể cả phần trống. Và với Mike, hành trình ổng đi qua với Fort Minor và Post Traumatic hay một vài đĩa đơn ổng mới ra gần đây lại là những minh cứ cho lời nhận xét này. Tài năng, cùng khả năng biểu đạt cảm xúc rất đời, rất thật và rất phổ quát lại là những yếu tố sẽ khiến bạn khi nghiện, khó có thể không lên chuyến xe bus đi cùng với nhạc của Mike và mấy ông thần Linkin Park
P/S 1: Tôi thật sự kì vọng rằng, sẽ tới một lúc nào đó tôi sẽ thấy Linkin Park ra những bài nhạc mới, mà nơi đó tôi thấy 5 ông còn lại đi tiếp cái hành trình mấy ổng đi.
P/S 2: mấy ổng lại vừa cho ra mắt Friendly Fire, một bài chưa được phát hành trong One More Light và lại một lần nữa, tôi đắm chìm trong tiếng nhạc đó khi nghe đi nghe lại cả trăm lần trong ngày đầu ra mắt. Và lại cũng cảm thấy được lời tự sự đầy chất Mike, lời hát đầy da diết của Chester, kèm theo tiếng trống, tiếng guitar và tiếng bass hoà làm một thể với nhau.
Nhat Minh Ngo 