Năm rồi bận thật, nhiều thứ muốn làm quá mà thời gian thì eo hẹp nhưng cũng may mắn là đủ để đọc một vài quyển sách, có một vài chiêm nghiệm để rút ra và tôi muốn viết một chút về 5 quyển sách mà tôi thích nhất trong năm rồi

Nội dung

1. High Output Management – Andrew S. Grove
2. Guns, Germs and Steel – Jared Diamond
3. The Hard Thing about Hard Things – Ben Horowitz
4. Changing World Order – Ray Dalio
5. Chip War – Chris Miller

High Output Management – Andrew S. Grove

Quyển đầu tiên trong danh sách này được chắp bút bởi Andy Grove – Cố chủ tịch và CEO Intel, một trong những nhân vật kiệt xuất góp phần đưa Intel lên hàng các công ty công nghệ vĩ đại trong kỉ nguyên bán dẫn. Đây là một trong những đầu sách huyền thoại của ông, là nền tảng để OKR (Objectives and Key Results) trở nên thịnh hành và phát triển. Nếu bạn biết về John Doerr như một người truyền giáo cho OKR, thì quyển sách này như một tác phẩm nói về lịch sử gia tộc OKR bởi lẽ dù Andy không phải là người tạo ra nó, Peter Drucker mới là cha đẻ của OKR nhưng Andy lại đóng góp sức lực rất lớn trong việc phổ biến và phát triển OKR trong lĩnh vực công nghệ

Về cơ bản, tác phẩm sẽ cho bạn thấy được góc nhìn của Andy về việc quản lý, về việc thiết lập các mục tiêu và các chỉ số quan trọng để đo lường mục tiêu đó, vai trò của những nhà quản lý cấp trung cùng với ba nội dung chính sau:

• Phương pháp quản trị hướng đến hiệu suất với các nguyên tắc và quy định trong quá trình sản xuất
• Công việc của doanh nghiệp đến từ nỗ lực tập thể chứ không phải cá nhân. Hiệu suất của nhà quản lý là hiệu suất của cả phòng ban họ điều hành. Và vì thế, họ cần làm gì để nâng cao hiệu suất: đòn bẩy quản lý khi chọn những việc có lực đòn bẩy mạnh
• Khích lệ, tạo động lực cho thành viên trong phòng ban với các bài học trong thể thao. Các cuộc họp 1 – 1 cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình ông vận hành Intel để cấp trên chia sẻ cho cấp dưới các kĩ năng, còn cấp dưới sẽ nói về những điều mà họ quan tâm, quan ngại

Và ông truyền tải phần nội dung nay qua những ví dụ rất chân thực, dễ hiểu như nhà máy sản xuất bữa ăn sáng cùng với các khâu bắt buộc hay các đội nhóm với vai trò cụ thể, những cuộc họp chi tiết với hiệu quả như thế nào để nâng cao hiệu suất làm việc.

Có thể bạn không thích OKR, nhưng cá nhân tôi nghĩ bạn nên đọc qua quyển sách này đứng ở vai trò là một người quản lý để có thể tự rút tỉa cho bản thân những bài học quản lý hữu ích.

Guns, Germs and Steel – Jared Diamond

Nội dung Guns Germs and Steel thì tôi đã có viết một bài ở đây, khá dài, hi vọng bạn có thời gian coi qua. Đây là lần thứ 2 tôi đọc sách này, phiên bản tiếng Việt và cơ bản thì sách là một bản đúc kết những yếu tố quan trọng hình thành nên nền văn minh: sự phát nguyên lương thực, vị trí địa lý, vi khuẩn, công nghệ, chữ viết và thể chế xã hội. Những yếu tố này đã góp phần giải thích được tại sao rất nhiều khu vực trên thế giới như Lưỡi liềm phì nhiêu – Trung Hoa – New Guinea, hay lục địa Âu – Á có thể khởi đầu chậm, nhưng lại là những nơi mà nền văn minh nhân loại đã phát triển rực rỡ, lan truyền qua những nơi khác. Hay những câu chuyện lịch sử liên quan đến việc người Tây Ban Nha có thể đi chinh phục thế giới mới, tất công và thôn tính người Inca được lý giải qua góc nhìn khoa học.

Những yếu tố kể trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn các tác động của chúng trên các khu vực khác như Châu Phi, Australia, Nhật Bản, Trung Quốc, v.v. để bạn, trên chuyến tàu lịch sử, được đi qua các khu vực khác trên thế giới tại những thời điểm khác nhau và chiêm ngưỡng con tàu văn minh tại các khu vực đó.

The Hard Thing about Hard Things – Ben Horowitz

Tác phẩm được viết bởi Ben Horowitz, đồng sáng lập của công ty Andreessen Horowitz. Trước tiên nói về startup ông khởi nghiệp, thì LoudCloud là một công ty dịch vụ đám mây thành lập vào năm 1999 với mục tiêu cung cấp các giải pháp đám mây cho doanh nghiệp. Khi phát triển startup này, ông đi qua hầu như toàn bộ các quá trình như thành lập – lên sàn – trải qua cuộc khủng hoảng Dot-Com vào năm 1999, bán mình và chuyển đổi để trở thành Opsware. Chính trong quá trình đó, ông đã tổng hợp và viết nên quyển sách này.

Tác phẩm về cơ bản là những chia sẻ của tác giả trong quá khởi nghiệp mà ông đi qua, những khó khăn, thất bại hay những thành công mà ông có được ở vai trò sáng lập hay CEO. Một trong những nội dung chủ yếu là các quản lý con người, cách để đưa ra những quyết định khó khăn hay đối mặt với thất bại.

Trong quá trình đọc, có rất nhiều bài học hay khi bạn đứng ở vị trí một người quản lý, bạn nên đọc và hiểu qua. Thật tình thì những bài học này đọng mãi trong trong suy nghĩ của tôi, dù thời điểm hiện tại tôi chưa sắp xếp tổng kết toàn bộ nội dung sách được:

• Đừng để mọi người hoang mang với tin đồn, tin đồn thất thiệt sẽ làm ảnh hưởng tới tinh thần làm việc của mọi người
• Cách thức đúng để sa thải một người nào đó, trong trường hợp đó là quản lý cấp cao
• Hãy cố gắng nói sự thật thay vì dùng những lời nói dối ngọt ngào. Bạn đang không nói dối với người khác đâu, bạn đang tự lừa mình đó
• Và cách thức tạo ra một môi trường làm việc mà mọi người có thể yên tâm cống hiến

Cách viết của tác giả rất ngắn gọn, súc tích nhưng trực diện khiến bạn dễ dàng hiểu ngay những bài học mà ông muốn nói tới. Một điều thú vị là tác giả cũng có thể được xem như là một người học trò của Andy Grove và có khá nhiều điểm trong sách cũng đã được đề cập ở quyển High Output Management ở trên

Có một câu rất hay trong quyển sách khi tác giả nói về cái hiện thực của việc làm startup, mọi người có thể thấy nó rất hào nhoáng, rất đẹp nhưng không, chặng đường khởi nghiệp là một chặng đường đầy rẫy khó khăn mà khi đó:

The hard thing is waking up in the middle of the night in a cold sweat when the dream turns into a nightmare.

Ben Horowitz

Tạm dịch

Điều khó khăn là thức dậy vào lúc nửa đêm, toát mồ hôi và nhận ra rằng giấc mơ của bạn trở thành cơn ác mộng.

Ben Horowitz

Changing World Order – Ray Dalio

Quyển sách hay thứ 4 trong danh sách năm nay là một tác phẩm do Ray Dalio dày công nghiên cứu và chắp bút. Tôi mua quyển này khi còn đang học thi PMP, lúc đó không có thời gian mà đọc nhưng thôi mê quá mua luôn.

Nói về Ray Dalio thì bạn nào chịu khó đọc một chút sẽ biết ông là một nhà đầu tư huyền thoại, là người sáng lập ra quỹ hedge fund lớn và nổi tiếng nhất trên thế giới – Bridgewater Associate. Trước đó tôi đã từng đọc qua quyển Principles mà ông viết, nói về các nguyên tắc sống – công việc và đầu tư mà ông áp dụng trong suốt cuộc sống của mình.

Nói về Changing World Order thì đây là quá trình ông nghiên cứu về lịch sử của các đế chế, từ lúc hình thành đến lúc phát triển rực rỡ và suy tàn. Trong suốt quá trình tìm hiểu về lịch sử, ông đưa ra một mô hình phát triển cụ thể cùng các yếu tố tác động đến sự phát triển, sự thịnh vượng và những yếu tố làm cho các đế quốc suy tàn. Một trong những yếu tố quan trọng là các chu kì:

• Tiền – Tín dụng và Nợ: yếu tố thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế qua các giai đoạn: hình thành – phát triển rực rỡ và suy tàn khi nợ quá nhiều hơn mức chi trả
• Sự ổn định/bất ổn đối nội: sự phát triển của nhân tố đối nội từ việc chung tay xây dựng đế chế cho đến khi mâu thuẫn dần phát triển khi khoảng cách, chênh lệch giàu nghèo ngày một lớn, dẫn tới mâu thuẫn tới một điểm khó hoà giải và giải pháp là nội chiến để thiết lập một chế độ mới
• Sự ổn định/bất ổn đối ngoại: một đế quốc khi trên đà phát triển rực rỡ, cũng sẽ gặp phải những đối thủ cạnh tranh khác và những mâu thuẫn không thể hoà giải có thể dẫn tới chiến tranh qua đó làm suy sụp đế chế đó nếu nó đang trên đà đi xuống

Dựa trên những yếu tố này, ông diễn giải chi tiết hơn về sự phát triển và suy tàn của các đế chế lẫy lừng một thời như Hà Lan – Anh, hiện tại là Mỹ và Trung quốc trong suốt quá trình hình thành và phát triển. Một trong những nội dung rất hay là mối quan hệ căng thẳng của Trung Quốc và Mỹ hiện tại và dựa vào đó ông đưa ra những gợi ý về tương lai giữa hai cường quốc này.

Đây là một tác phẩm sẽ thay đổi cách nhìn của bạn về cách thế giới vận hành, cách viết của tác giả có đôi chỗ khó hiểu vì nó cần khá nhiều kiến thức liên quan đến kinh tế – tài chính để có thể dễ dàng nắm bắt được toàn bộ. Nhưng việc ông cố gắng diễn giải một cách tường minh, có những chỉ đẫn của thể về những phần nội dung chính – phần nội dung chú giải hay những nguyên tắc trong hoàn cảnh đó khiến tác phẩm trở nên dễ tiếp cận hơn rất nhiều thay vì là một tác phẩm quá hàn lâm.

Hi vọng rằng qua năm tới tôi có thể sắp xếp thời gian nhiều hơn để có thể có được một bài viết chất lượng hơn về nội dung của sách.

Chip War – Chris Miller

Quyển sách cuối cùng mà tôi thích là một quyển được giới thiệu, và lại vô tình nó cũng phần nào đó liên quan đến địa chính trị với trung tâm là những con chip bán dẫn.

Về cơ bản, đây là quyển sách sẽ cho bạn được một góc nhìn về lịch sử quá trình hình thành của nền công nghiệp bán dẫn, mà ở đó US là trung tâm của chuỗi cung ứng toàn cầu. Tác giả sẽ đẫn bạn đi thời sơ khai với những con switch đơn giản được nghiên cứu, phát triển sử dụng các vật liệu bán dẫn để trở thành các con IC tích hợp và quá trình tìm tòi để in những con chip đó lên các bảng mạch một cách hiệu quả nhất. Chính trong suốt quá trình thai nghén từ phòng thí nghiệm đến các kết quả thực nghiệm hiệu quả ấy, bán dẫn bắt đầu cất cánh với những gã khổng lồ như Texas Instrument, Fairchild Semiconductor, sau này là Intel, kết hợp với nhu cầu quân sự mà Hoa Kỳ cần trong suốt các cuộc chiến tranh. Không dừng lại ở đó, mong muốn áp dụng các con chip bán dẫn này vào thị trường tiêu dùng đã thúc đẩy các công ty không ngừng phát triển để tìm ra cách in hiệu quả hơn, khả năng tính toán tốt hơn.

Trong suốt quá trình phát triển đó, Mỹ gặp phải không ít sự cạnh tranh từ các quốc gia khác như Nhật Bản với vị thế là nhà sản xuất chip nhớ chất lượng cao, hay Samsung. Tuy nhiên, chính nhờ vị trí tiên phong trong cuộc cách mạng bán dẫn mà Mỹ với những Intel, cũng với Andy Grove, đã có những bước đi phù hợp để đặt mình vào vị thế trung tâm của chuỗi cung ứng chip bán dẫn toàn cầu với các công ty thuộc các quốc gia đồng minh của Mỹ. Công ty sản xuất máy in chip ASML (Hà Lan) là một ví dụ cụ thể khi nó nhận được khoản đầu tư 200 triệu đô la từ Intel để chế tạo ra các máy in chip chất lượng cao hơn nhằm đảm bảo các quy trình cao cấp dành cho việc sản xuất chip.

Và khi nói đến chip bán dẫn, ta cũng không thể không nhắc đến Đài Loan với TSMC. Quá trình hình thành và phát triển của TSMC với sự hỗ trợ của chính phủ Đài Loan được tác giả kể lại khá chi tiết để đặt Đài Loan trở thành một điểm quan trọng trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu. Một trận động đất đã xảy ra tại Đài Loan, làm ngắt điện nhà máy TSMC qua đó gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới chuỗi cung ứng này. Chỉ một sự kiện nhỏ thế thôi cũng đã gây ảnh hưởng đến ngành công nghiệp này một cách đáng kể. Vậy Đài Loan với địa thế như một quân cơ quan trọng trên bàn cờ địa chính trị thế giới với Trung Quốc bị Mỹ cấm vận mua bán các sản phẩm liên quan đến chip, liệu có trở thành một nguyên nhân gây chắc chắn gây xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc? Hay liệu Trung Quốc có đủ can đảm đánh Đài Loan và nếu có, Mỹ có đủ thời gian để có thể đưa quân đến đây để bảo vệ. Hay Trung Quốc sẽ buộc phải dùng một chiến lược khác vì nếu họ chọn dùng vũ lực, chính họ cũng sẽ bị ảnh hưởng khi TSMC sẽ không đủ khả năng vận hành cung cấp chip cho toàn bộ thế giới, qua đó gây ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng hiện tại

Đây chỉ là hai phần nội dung mà tôi muốn chia sẻ ngắn gọn ở đây và thật sự đây là một quyển sách rất nên đọc, ở đó bạn sẽ nhận ra rằng chip bán dẫn có vai trò như thế nào với thế giới hiện tại của bạn, hay những bài học quan trọng khác trong kinh doanh khi phải thích ứng với sự thay đổi. Và tôi nghĩ, khi cầm quyển sách này lên, bạn khó lòng có thể bỏ nó xuống vì cách viết rất lôi cuối của tác giả sẽ khiến bạn muốn hiểu tiếp về chip, về lịch sử, phát triển và những tác động lớn lao mà nó mang lại.

5 quyển sách hay tôi đọc năm rồi, 2 trong số đó là về quản lý, 3 trong số còn lại có phần nào đó liên quan đến địa chính trị. Hi vọng rằng phần nội dung này khiến bạn hứng thú và đọc kĩ hơn sách. Nếu đã đọc rồi, bạn có thể thoải mái chia sẻ cảm nhận ở phần bình luận hoặc chia sẻ những quyển sách mà bạn tâm đắc trong năm rồi.