Lần đầu vọc làm Product

Tuần rồi tôi có cùng mấy đứa nhỏ trong team demo một sản phẩm nhỏ nhỏ cho sếp coi và nhận được một vài feedback khá tích cực, đi kèm theo đó là những góp ý khác để cải thiện, hoặc phát triển thêm một số tính năng hữu ích khác. Kì thật mà nói, năm nay là một năm khó khăn nhưng nó lại mở ra một hướng đi khác cho chính cá nhân tôi, trong đó đây là một hướng đi mà bản thân tôi cảm thấy rất hứng thú nên tôi muốn chia sẻ một góc nhìn của mình.

Thật ra, từ hồi lớp 8 khi lần đầu tiên đọc những quyển sách về Bill Gates, quá trình hình thành và phát triển của ngành công nghệ thông tin với những gã khổng lồ như Intel, Sun Microsystem, Apple cùng các cây đa cây đề như Gordon Moore, Robert Noyce, Andy Groove, Paul Allen, Steve Jobs, … bản thân tôi cũng xác định trước rằng sau này tôi sẽ muốn làm trong ngành IT. Kì thật với một đứa nhỏ tầm 14 – 15 tuổi lúc đó, việc biết về những người hùng đó cũng nhen nhóm trong suy nghĩ non nớt của tôi rằng sau này tôi muốn làm ra một sản phẩm gì đó, không cần cả triệu người dùng, mà chỉ cần được sử dụng thôi là vui rồi.

2017 tôi bắt đầu đi làm, cũng bắt đầu với vai trò kĩ sư phần mềm, nhưng đặc thù lúc đó mới chân ướt chân ráo bước vào thị trường, cũng không có kĩ năng chuẩn bị tìm hiểu coi thị trường có những mảng nào, hướng đi nào, tôi làm IT nhưng lại theo con đường gia công là chính cho tới giờ. Thật ra, ở vị trí hiện tại là quản lý dự án, tôi cũng sẽ phát triển những sản phẩm theo yêu cầu của khách hàng, thế nhưng tôi nhận ra có một vài điểm khá khó khăn ở mảng này:

• Với các dự án outsource, phần lớn bạn sẽ phải làm việc trên một framework có sẵn, UX/UI có sẵn và việc phát triển cũng dựa trên các tính năng có sẵn.
• Khi đó, sẽ có những thứ bạn thấy không thích nhưng để tối ưu nó, để thật sự cải thiện nó, bạn không thể nào làm một cách trọn vẹn được vì nó có những giới hạn nhất định về mặt công nghệ của framework
• Một trong những điểm khó khăn nhất là dù có cố gắng thì đôi khi bạn cũng không thể coi nó thật sự là một đứa con tinh thần do mình thai nghén, trau chuốt tạo ra được. Dù có muốn đặt bản thân mình vào góc nhìn của khách hàng cũng sẽ có những ràng buộc nhất định khiến bạn cảm thấy khó mà tối ưu mọi thứ giống như cái bạn muốn.

Đôi khi làm outsource, bạn quên mất rằng đó cũng là sản phẩm của bạn mà bị cuốn đi bởi cái sẵn có, nên sự chỉn chu, quan tâm tới góc nhìn của khác hàng, đôi khi bị lãng quên

Trong suốt mấy năm rồi đi làm, tôi gặp khá nhiều tình huống khó xử khi Dev cứ đi theo lối mòn của framework mà quên đi đó cũng là sản phẩm của mình, cũng là sản phẩm của khách hàng.

Cũng chính vì thế, khi có cơ hội trải nghiệm một hướng đi khác, vốn là hướng đi mà tôi mong muốn từ lâu, đứa trẻ tò mò trong tôi nó nghịch ngợm, đắm chìm trong cái chân trời mới đó. Đứa nhỏ đó chịu khó tìm tòi cách làm mockup – prototype, chịu đứng ở góc nhìn người dùng thường xuyên hơn, trau chuốt từng chi tiết cho sản phẩm mà nó muốn tạo ra dù nó chỉ có thế mạnh ở việc lên kế hoạch – tổ chức – sắp xếp, tư duy chứ về kĩ năng code thì nó cần mấy anh em khác phụ. Nhưng suốt khoảng 1 2 tháng trời làm một sản phẩm beta nhỏ vậy thôi, đứa nhỏ trong tôi nhận ra được một niềm vui mới với một vài điểm nho nhỏ:

• Sản phẩm bạn làm ra, có thể coi như là đứa con tinh thần và khi đó, bạn sẽ cố gắng từng chút một để trau chuốt nó, và luôn đứng ở góc nhìn của khách hàng để tối ưu, đơn giản hoá trải nghiệm. Hơn nữa, được toàn quyền lựa chọn các tính năng giúp bạn có cơ hội quyết định được hướng đi, roadmap và được thử sai để tạo ra đứa con mình mong muốn. Dĩ nhiên, đây là bản demo, khi thương mại hoá sẽ có những đánh đổi bạn phải chấp nhận.
• Bạn phải chỉn chu từ việc thiết kế, lựa chọn giải pháp, công nghệ, thiết kế cơ sở dữ liệu để có thể dễ dàng phát triển sản phẩm lên sau này.
• Việc ngồi tỉ mẩn làm UX/UI, là một trong những việc tưởng như ngốn hết năng lượng nhưng tôi như quên mất thời gian khi thực hiện công việc đó. Kì thật, chỉ một số ít việc có thể giúp tôi đắm chìm được như vậy: ngồi lên plan, brainstorm ý tưởng viết – viết bài, retouch ảnh, và giờ là làm UX/UI.
• Và khi đứa con tinh thần của bạn nhận được sự đón nhận, dù nhỏ thôi, nó cũng khiến bạn vui và có động lực làm việc tiếp

Và với hướng đi này, bạn buộc mình phải chỉn chu nhiều hơn, nghĩ nhiều tới góc nhìn của người dùng nhiều hơn để nhào nhặn đứa con tinh thần của bạn.

Thật ra, viết vài dòng vậy thôi chứ bản thân tôi không dám nhận mình chuyên nghiệp vì cũng mới chập chững dấn thân vào, nhưng việc được làm một thứ mình muốn từ lâu, lại là một mảng có nhiều thách thức và học được nhiều thứ lại là một niềm vui mới, một phát hiện mới mà cá nhân tôi muốn ghi lại trong năm nay. Cũng chỉ hi vọng đơn giản rằng niềm vui này sẽ được tiếp mãi cùng với những sản phẩm nhỏ phát triển cùng mấy bạn trong team. Và hi vọng một vài bài viết tới, tôi sẽ có thể chia sẻ nhiều hơn về sự khác nhau giữa việc quản lý 1 dự án và 1 sản phẩm.