Mùa bão

Tôi vừa trải qua một tuần lễ, trông yên bình, nhưng lại như một chuyến tàu cao tốc của cảm xúc, sự chênh vênh và bất lực.

Mọi việc bắt đầu khi tôi hẹn sếp vào họp, cơ bản chỉ để tóm tắt vài vấn đề của dự án trước khi gửi email xác nhận với team client-facing. Thảo luận xong, sếp chia sẻ với tôi về tình hình hiện tại, dù trước đó vốn đã râm ran khi có sự sắp xếp về mặt nhân sự: Công ty sẽ Lay Off

Nói Lay off thì không đúng hoàn toàn, chỉ là công ty không kí hợp đồng tiếp với một số bạn. Thế thôi. Nhưng sự từ chối dù cách này hay cách khác, đều mang lại tổn thương nhất định. Một thời gian nữa, một vài bạn sẽ không còn phải lên công ty, sẽ dấn thân vào hành trình kiếm việc, nhưng trong thời điểm mọi thứ nhạy cảm và khó khăn thế này, thì hành trình đó khả năng cao là sẽ gian nan. Làn sóng ập đến, công ty bị ảnh hưởng và không còn lựa chọn nào khác sau mọi nỗ lực cắt giảm chi phí, các bạn là nhóm đầu tiên hứng con sóng. Tôi không nói sự bình ổn này là tốt, chỉ là khi mọi thứ đang vào quỹ đạo, chỉ một làn sóng sẽ khiến mọi vật, mọi việc trở nên bấp bênh.

Sự từ chối, cách này hay cách khác, đều sẽ mang lại sự tổn thương. Nhưng đôi khi, bạn buộc phải làm vậy.

Trước đó dù đã manh nha đoán được hệ quả, nhưng khi chính bản thân biết được rằng có 3 bạn đang làm cho 2 dự án của tôi nằm trong danh sách, tôi thấy bản thân mình chùng xuống, nặng nề. Một đứa thì đang thai kì, nhưng xui sao lại kết thúc dự án ngay đợt này, trong khi bạn là người tôi đánh giá xuất sắc nhất team. Một đứa thì vừa mới tích góp được tí tiền, để trả góp cho con máy mới, nâng nấp cho con máy cũ lắc lơ từ hồi sinh viên. Tự dưng nghĩ tới thế, thấy tội tụi nó.

Mấy năm nay, kinh tế thế giới thấm đòn của Covid, khủng hoảng logistic và chiến tranh Nga – Ukraine gây ra, lạm phát tăng cao, làn sóng lay off đã xảy ra từ trước đó rồi: các ông lớn công nghệ Mỹ, các doanh nghiệp sản xuất, gần đây là xí nghiệp sản xuất Pouyuen. Vốn chẳng có gì an toàn mãi được khi chính chúng tôi, dù là lớp bị tác động ít nhất, cũng đã bắt đầu ngấm đòn: dự án ít hẳn đi khi khách hàng trở nên cẩn trọng hơn. Việc ít hơn, cần cắt chi phí, thì cắt, không thì tập đoàn không chịu? Sếp tôi nói: nó hơi bất công khi bình thường, cái khó thì team Delivery Việt mình làm, còn khi khó ở, thì lại cắt cái team Delivery đầu tiên. Chịu, mình gia công chi phí thấp cắt được thì cắt. Nghe thấy đắng nghét, mà chịu thôi.

Hai hôm trước, tôi sắp xếp để nói chuyện với tụi nhỏ, mỗi lần vậy là tôi chần chừ. Hai bạn kể trên thì sau khi được line manager của hai bạn cập nhật về việc thông tin, tôi nói chuyện với tư cách là quản lý dự án, cốt để động viên và giúp hai đứa có một cách nhìn đỡ “tổn thương” hơn. Nhưng khi nghe con bé nó nghẹn nghẹn: Buồn chứ anh, tôi lặng luôn để cho nó nói một lúc vì vậy là nó sẽ thôi ở công ty mà nó gắn bó suốt mấy năm.

Và đến hôm nay, khi chính bản thân tôi cùng với sếp nói chuyện với bạn còn lại, tôi mới cảm nhận rõ hơn cái “nỗi khổ” của bên đi thông báo, bên nhận thông báo, và cả tôi, bên ngồi nghe cái thông báo. Tôi chần chừ hẹn gặp, sếp cũng phải lấy hết kinh nghiệm để đối mặt và thằng nhỏ nó không biết nói gì, chỉ nói: Em bất ngờ quá anh. Thế thôi là đủ khiến cả tôi lẫn sếp lặng đi một lúc trước khi tiếp tục động viên, rồi để em nó thu dọn cảm xúc sau cuộc nói chuyện.

Dĩ nhiên, nhìn nhận công bằng thì công ty rất tốt khi sắp xếp báo sớm cho các bạn, cũng như có những hỗ trợ nhất định nào đó dù đây là trường hợp hết hợp đồng, và với cả bạn đang thai kì nữa, để đảm bảo rằng bạn vẫn tiếp tục ổn cho đến một thời điểm nào đó. Tôi nghĩ, đây có lẽ là cái điều tiếc nhất khi các bạn nhìn lại: một môi trường tốt, văn minh. Thế nhưng, cái khó, không phải là đi tiếp thế nào, mà là đối mặt với cơn bão cảm xúc khi cơn sóng này đi qua. Dù rằng tôi nghĩ, ai cũng sẽ vượt qua thôi, và có thể khi “connect the dots” sau này, chúng ta có thể nhận ra được ý nghĩa mà cơn sóng nó mang lại. Nhưng ở thời điểm hiện tại, cảm xúc sẽ lại là thứ khó đối mặt nhất.

Vài dòng thôi, rồi mai sẽ lại đứng lên đi tiếp vì tương lai không biết được, có thể tiếp theo sẽ là tôi hay một nhóm khác? Nhưng thôi, ngẩng cao đầu bước vào mắt bão, chắc vẫn sẽ là cách tốt nhất.